Dijital Pazarlama
Şimdi Okunuyor
Tasarımın İlkeleri
0

Tasarımın ilkeleri; tasarım da temel faktörler vardır bu faktörler tasarımı güçlü kılan unsurlardır. Bu unsurlar tasarımın kılavuzudur bu kılavuzda ki kurallara uyarak başarılı tasarımlar ortaya çıkarabilirsiniz. Nasıl her işte belli bir ölçü nizam kurallar varsa tasarımın kuralları da var, serbest ve bilinçsiz yapılan tasarımlar amatör işi olarak karşılanır. Bu yüzden tasarım da dikkat etmeniz gereken ölçüler ve kurallar çok önemlidir bu unsurlar;

Çizgi

zebra-illustration-line

Çizgi genişliği ve derinliği olmayan tek boyutlu geometrik şekle denir. Farklı anlatımlarla çizgi eninden daha uzun işarettir veya sınırsız sayıda noktalara verilen isimdir. Çizgiler nesnelerin çevrelenmesinde veya kenarların oluşturulmasında kullanılır. Çizgi tek başına veya diğer çizgilerle ya da yüzeylerle kombinasyonlar oluşturarak; Organize olabilir, dokulaşabilir Göze rehberlik eder. Hareketi görselleştirir. Anlatım, konu, tema oluşturabilir. Evrensel bir anlam taşıyabilir. Çizgiler farklı keyfiyette olabilir; kıvrımlı – düz, ince-kalın, hafif-keskin, dağınık-kontrollü. Çizgilerin farklı nitelikleri farklı anlamlar veya duyguları yansıtabilir: kıvrımlı bir çizginin doğal ve canlılık imgesi vereceği gibi dümdüz ve kırık çizgiler insan yapımı ve mekanik bir duygu verebilir.

Şekil

geomety-illustration-bull

Şekil kapalı bir çizgisel öğenin çevrelediği alan, farklı renk, değer veya doku ile oluşturulmuş bir alan, şekiller tarafından çevrelenmiş bir alan olarak ifade edilir. Şekil yükseklik ve genişliği olan ancak derinliği olmayan iki boyutlu bir nesnedir.
Geometrik şekiller daire, kare, üçgen, dikdörtgen gibi düz kenarları ve tutarlı eğimleri ile keskin ve kırıktır. Doğal veya organik şekiller doğada bulunur.

 

Renk

color-smoke

Renk ışığın bir özelliğidir. Renk ışığın cisimlere çarptıktan sonra yansıyarak görme duyumuz da bırakmış olduğu etkidir. Renkler ışıkla birlikte oluşurlar. Renkler insanların üzerinde birçok değişik duygular uyandırırlar. Gerçek dünyada gözümüzün algılayabildiği toplam renk sayısı, kaba bir hesapla yaklaşık 10.000.000’dur. Ancak renkleri çıplak gözle görmenin ve algılamanın, ışık, hava koşulları ve çeşitli çevresel şartların da etkilediğini hesaba katarsak, aslında bu rakam sonsuza ulaşabilir.
Genelde sıcak renkler uyarıcı, soğuk renkler ise gevşetici ve dinlendirici etki bırakırlar. Sıcak renk grubu sarı, kırmızı ve turuncu renklerden, soğuk renk grubu ise yeşil, mavi ve mor renklerden oluşur.
Doğada karışımsız bulunan üç ana renk yani sarı, kırmızı ve mavinin birbiri ile karışmaları sonucunda üç ara renk oluşur Bu ara renkler; turuncu, mor ve yeşildir. Renk, tasarımda dikkati dürtükler. İzleyen üzerinde güçlü, duygusal ve psikolojik etkileri vardır.

Kırmızı: Heyecan ve huzursuzluk duygusunun yoğun yaşanmasına sebep verir. Gerektiği kadar kullanıldığında samimiyet ve hoşlanma duygusunu kamçılar.

  • Sarı: Aydınlığın temsilcisi olan bu renk neşe ve canlılığı arttırır.
  • Mavi: Gökyüzünün rengi olan mavi soğuk ve sakin bir renktir. Karar verme, yaratıcılığı arttırma gibi etkileri vardır. İnanma duygusunu da arttırdığı söylenir.
  • Yeşil: Baharı ve ormanı temsil eder. Tazelik, gençlik, memnuniyet ve huzur telkin eden bir renktir.
  • Mor: Yok olmanın ve ölümün temsilcisidir. Hüzün, korku, pişmanlık duygusu yaratır.
  • Beyaz: Temizlik, saflık, ferahlık duygusu verir.
  • Siyah: Gecenin rengidir, ağırlık, saflık, ciddiyet ve tehlikenin temsilcisidir.
  • Gri: Olgunluk, rahatlık, temkinli olmayı telkin eden bir renktir. Denge kurmada kullanıldığında yanındaki rengi belirgin hale getirir.

Değer

değer-ton-köpek

Işığın bir özelliğidir. Parlaklık veya ton olarak da adlandırılır. Görece parlaklık veya karanlık şeklinde de ifade edilir. Değer kontrastı ışık ve karanlık arasındaki varyasyon derecesine referans vermektedir .

En yüksek değer karşıtlığı sadece siyah ve beyaz kullanılarak elde edilir. Değerlerin aralığı daraldıkça karşıtlık değeri düşer. Aralık parlak değerlerle sınırlıysa bu yüksek anahtar olarak isimlendirilir, koyu değerlerin sınırlı bir aralığı düşük anahtar olarak isimlendirilir.

Değer bir şekle hacim eklemek için sıkça kullanılır, bir dairede kademeli tonlandırması onu bir küre gibi gösterebilir. Değer alan illüzyonu yaratmak için de kullanılır (atmosferik derinlik). Değer vurgu ekleyebilir; yüksek kontrast alanları düşük kontrast alanlarında belirginleşir. Değer duyguları veya ruh halini uyarabilir. Düşük değer karşıtlığı sessiz ve sakin hissettiren ince ve ölçülü bir etki yaratır. Yüksek değer karşıtlığı heyecan ve çatışma duygularını uyandırır. Yüksek anahtar görsellerinin hafif değerleri mutluluk ve hafiflik duygularını taşırlar, orta ölçekli değerler üzüntü ve depresyonu uyandırırlar , ve düşük anahtarlı resimlerin koyu değerleri korku ve gizem yaratırlar.

 

Bütünlük

ying-yang
Bütünlük her bir parçanın tek tek değil bütünsel bir anlam kazanmasıdır. Bütünlük belki de tasarım ilkelerinin en önemli olanıdır, ancak çoğunlukla en zor anlaşılanıdır. Bütünlük tasarımın en temel ilkesidir ve diğer ilkeler tarafından da desteklenir. Tasarımın bütünlüğü olmazsa o tasarım başarılı olarak düşünülemez. Bütünlük bütünleşik bir görüntü yaratır ve bu görüntüde tüm unsurlar tasarımı bir bütün olarak desteklemek için çalışırlar .

Bütünlüklü bir tasarım kendi parçalarının toplamından daha büyüktür; tasarımın tek tek unsurlarının fark edilmesinden önce ilk olarak bir bütün olarak görülür. Bütünlük geştalt görsel algı teorisi tabanlıdır ve gören kişinin gözü bir şekil ve tastamam bir bütün aradığını söyler. Bu gören kişinin aslında öğeler arasında bir bağlantı, bir çeşit düzen, tasarımda bir bütünlük aradığı anlamına gelir.
Zihin bilgiyi basitleştirip ve düzenlediğinden bir şekil oluşur. O bunu öğeleri bir arada gruplayıp bir bütün yaratarak yapar. Zihnin öğeleri nasıl grupladığını anlamak bütünlüğün nasıl başarıldığını anlamaya yardım eder.

Yakınlık yakın öğelerin gruplanmasına dayanır, birbirine daha yakın duran öğeleri bir grup olarak görmek daha olasıdır. Yakınlık bütünlüğü yakalamanın en kolay yollarından biridir. Tekrarlama benzerliğe bağlı gruplamaya dayanır. Birbirine benzer öğeler görsel anlamda ilişkili olarak algılanır. Herhangi bir öğe — çizgi, şekil, renk, değer veya doku — yön, açı veya ölçü gibi diğer öğeler kadar tekrar edilebilir. Tekrarlama benzer öğeler yaratarak bütünlüğe yardım eder ve tasarım bütünlüğü için en etkili yollardan biridir. Hizalama öğelerin kenarlarının tek bir çizgi doğrultusunda düzenlenmesidir. Genel anlamda hizalama gözün öğeleri gruplamasına olanak tanır. Sürdürme bir şeyin –bir çizgi, bir kenar, bir kıvrım, bir yön– bir öğeden diğerine devam etmesi anlamına gelir. Gören kişinin gözü devam eden bir çizgi veya kenarı bir öğeden diğerine takip edecek ve bu bağlantıdan dolayı o öğeleri gruplayacaktır.

Farklılık

Farklilik

Farklılık bir öğenin karakterini onu farklılaştırmak için değiştirmek anlamına gelir. Farklılık bütünlüğün tamamlayıcısıdır ve görsel ilgi yaratmak için ihtiyaç duyulur. Bütünlük olmaksızın bir görüntü kaotik ve okunamaz olduğu gibi farklılığın olmadığı durumlarda da görüntü sıkıcı, donuk ve ilgi çekici olmayandır. İyi bir tasarım bütünlük ve farklılığın dengesi ile başarılır; öğelerin birbirine yeterince benzer olması ile onları bütün olarak algıladığımız gibi yeterince farklı olması ile de ilgi çekici buluruz. Öğeleri farklılaştırmak çizginin inceliği, kalınlığı, değeri, rengi, açısı, uzunluğu.

Şeklin büyüklüğü, rengi, oryantasyonu ve dokusu, tipi; rengin tonu, değeri, doygunluğu; değerin karanlığı, aydınlığı, üst ve alt anahtar değerleri, değer karşıtlığı; dokunun pürüzlülüğü ve düzlüğü ile sağlanır. Bütünlük ve farklılığın entegrasyonu için etkili bir yol bir tema üzerinde varyasyonların oluşturulması ile sağlanır.

Denge

denge-taş-terazi

Denge bir tasarımdaki görsel ağırlığın eğit olarak dağıtılmasıdır. Bir tasarımda denge unsuru varsa, o tasarım kendisiyle “barışık” demektir. Görsel denge dikey eksen etrafında oluşur ve gözler eksenin iki tarafında da görsel ağırlığın eşit dağılımına ihtiyaç duyar.
Bir tasarım iki faklı dengede ele alınabilir. Simetrik denge (Bir eksene göre aynı mesafede olma)  Asimetrik denge (Bir eksene göre farklı mesafelerde yer alma). Simetrik denge veya formel denge aynı zamanda iki taraflı denge olarak bilinir. Bu sıkıcı da olabilir. Simetrik denge sıklıkla mimaride kullanılır.

Simetri dengeyi tekrarlama yoluyla gerçekleştirirken asimetri dengeyi kontrast yoluyla gerçekleştirir. Asimetrik veya enformel denge eşit görsel ağırlığa sahip farklı öğeleri kapsar; aşırlık eşittir ama öğeler birbirinin aynısı değildir.
Bir ara yüz tasarımında ki bunun mutlaka bir web sitesi olma zorunluluğu yok – ferahlığı ve basitliği en kolay şekilde simetriden yararlanarak ortaya çıkarmanız mümkündür.

Görsel ağırlığı şunlar etkiler:

•    Pozisyon – merkezden daha dışarıda yer alan bir öğe daha ağır hissedilir; merkeze yakın yerleştirilmiş geniş bir nesne kenara yakın yerleştirilmiş daha küçük bir nesne ile dengelenebilir
•    Ölçü – daha geniş daha ağır hissedilir
•    Doku – daha karışık bir dokuya sahip öğe daha basit bir dokuya veya dokusuz bir öğeye göre görsel olarak daha ağırdır
•    İzolasyon – yalıtılmış bir öğe daha ağır bir görselliğe sahiptir
•    Değer – daha koyu olan daha ağır hissedilir
•    Değer kontrastı – daha yüksek değer kontrastına sahip olan öğe daha ağırdır
•    Nicelik – çok sayıda küçük nesneler bir geniş nesneyi dengeleyebilir
•    Oryantasyon – çapraz yönlendirme yatay veya dikey yönlendirmeden daha fazla görsel ağırlık taşır
•    Şekil – daha karmaşık şekillere sahip öğeler basit şekillere göre daha ağır hissedilir
•    Renk – daha parlak ve daha yoğun renkli öğeler daha ağır hissedilir

Asimetrik denge düzenli olamayan, ilgi çekicidir ve simetrik dengeye göre daha dinamiktir.
Merkezden yayılan biçimdeki denge bütün öğelerin merkezi bir noktadan dışarıya doğru dairevi dağılımı ile gerçekleşirve görsel ağırlık eşit olarak dağılır. Radyal denge tasarımın merkezinde güçlü bir odak noktası yaratır. Saatlerin görüntüleri ve papatyalar radyal dengeye örnek verilebilir.

Alan

space

Alan iki boyutlu tasarımda zorunlu olarak düzdür; genişlik ve yüksekliği vardır ama derinliği yoktur. Gören kişinin zihninde boşluk illüzyonu yaratabilecek belli işaretler vardır. Bu işaretler kullanılarak sanatçılar ve tasarımcılar üç boyutlu olarak algılanabilecek resimler yaratabilirler.
Ölçü boşluk illüzyonu yaratmak için en kolay yollardan birisidir. Uzaklaşan cisimlerin gittikçe küçüldükleri yaşamımızda öteden beri gözlemlediğimiz bir olay olmasından dolayı büyükçe bir görüntü daha küçük olana göre daha yakın görünecektir. Örtüşen unsurlar resimde derinliği akla getiren bir diğer kolay yoldur. Nesneler bir diğerini örttüğünde örten nesne örtülene göre önde algılanır.

Kompozisyonel yer resimde dikey olarak konumlandırılmış biçimi yerini ima eder. Alt kısım, ön plan yani resmin bakan kişiye en yakın parçası gibi görülürken üst kısım arka plan olarak yani en uzak parça gibi görülür. Resimde daha yükseğe konulan nesne en uzakta gibi algılanır. Atmosferik derinlik boşluk illüzyonu vermek için değer, karşıtlık ve renk kullanır.

Zıtlık

contrast-satan-angel

Zıtlık tasarımı ilgi çekici hale getiren iyi bir ilkedir. Zıtlık okuyucunun dikkatinin dağılmasını engeller. Çizgiler, şekiller ve grafikler zıtlık yaratabilir.

 

Oran ve Orantı

golden-ratio

Oran, orantı boyut ile şekil arasındaki ilişkidir. İyi bir orantı için elemanların boyutlarını iyi değerlendirmek gerekir.

Akif Kurt

Grafik tasarım - Dijital Medya Uzmanı

Latest posts by Akif Kurt (see all)

Sizce Makale Nasıl?
Harika
100%
Güzel
0%
Fena Değil
0%
Olmamış
0%
Rezalet
0%
Yazar Hakkında
Akif Kurt
Grafik tasarım - Dijital Medya Uzmanı

Bir Cevap Yazın