Dijital Pazarlama
Şimdi Okunuyor
Pazarlamanın 4P Kavramının Yeni Dünya İle Değişimi
0

1960’ta Jerome McCarthy tarafından geliştirilen pazarlamanın 4P kuralı yıllarca konuştuğumuz ve kabul ettiğimiz kurallardır. Hala bir şekilde gerçekliğini korurken bazı kavramsal değişikliklere uğradı. Bu değişikliğin büyük bir payının teknoloji ve dünyanın hızla değişiminden kaynaklandığını söyleyebiliriz. Fakat değişime uğrayan sadece tüketiciler değil. Medya, ürünler ve rekabet de hızla değişiyor. Günümüzde değişime karşı çıkan en bilindik şirketler dahi bu alışıldık yöntemleri bir kenara bırakıp, değişime ayak uydurmakta en önde gelen isimler olmayı hedeflemektedirler.

4P’den 11P’ye Evrim

4P, Pazarlama kavramının temelini oluşturan pazarlama karmasının 4 değişmez unsurudur. Adını, P harfi ile başlayan 4 İngilizce kelimenin baş harflerinden alır. Bunlar; product (ürün), price (fiyat), place (satış noktası) ve promotion (tanıtım) dır. 4P, bir ürünün doğru pazarlama stratejisine uygun olabilmesi için öncelikle ürün özelliklerinin, fiyatının, ürünün satılacağı satış yerinin ve ürünün tüketiciye nasıl tanıtılacağının tarif edilmesi gerektiğini savunur. Günümüzde 4P kavramı birçok kez değişime uğradı ve sürekli listeye yeni P’ler eklendi. Son olarak 5P, 7P, 9P ve 11P ile güncellendi. Bu güncelleme yıllardır var olan 4P kavramının değersizleşmesine dahi yol açtı. Peki 1960’dan 2000’lere kadar kullanılan bu 4P stratejinin değersizleşmesine neden olan neydi? Tabi ki de önce bilgisayar, İnternet ve cep telefonunun hayatımıza girmesi, daha sonra Google, YouTube, Facebook ve Twitter gibi yeni iletişim kanalları ile değişime karşı ve 4P ye sadık tüketicileri bile güncellenen yeni pazarlama kavramlarını kullanmaya itti.

Tüketiciler, artık her şeyle ilgili çok daha fazla bilgi sahibi oldular. Eskiden sadece tanıdıkları ile kritik ediyorken, artık İnternet ve mobil iletişim sayesinde, ürünler ve markalarla ilgili düşüncelerini hiç tanımadıkları birçok kişi ile paylaşabiliyorlar. Yani pazar ve tüketici yapısı dahi değişerek; Tüketiciler arası iletişime, hedef kitle tanımlarına, bilgiye kolaylıkla erişip bunu herkesle paylaşılmasına, hizmet, ilgi ve ilişki talep edilmesine ve deneyimin reklamdan daha etkili olduğunu özetleyebiliriz.

Yeni Tüketici İle Değişen 4P

Pazarlama karmasının yeni tüketici profili ile değişime neden olan ve en ciddi değişime uğrayan ilk maddesi Product, yani ürün. Tüketiciler artık ürünün akılcı ve mantıklı özelliklerinin ötesinde, duygusal ve ilişkisel faydaları çok daha fazla önemser oldu. Satın aldıkları ürünleri, kendi yaşam biçimlerinin bir kopyası solarak görmeye başladılar. Bu nedenle marka yönetimi, ürün yönetiminin önüne geçmiş oluyor ve Product maddesi doğal olarak temel bir strateji yönetmek de anlamını yitiriyor. Gözden geçirilmesi gereken bir diğer madde ise Promotion, yani tanıtım. En önemli tanıtım aracı olan reklamın tüketiciye yüklemeye çalıştığı ikna etme görevleri klasikler arasında yerini aldı. Çünkü ikna etmenin yöntemi değişti. Artık tüketici reklamlarda kendisine sunulanı olduğu gibi almıyor, ikna olmak için kendisine sunulanı doğrulamak istiyor. Yani doğrudan reklam kampanyaları ile değil, tüketiciyle ilişki ve iletişim kurarak özel olarak planlanmış kampanyalarla gerçekleştiriliyor.

Üçüncü 4P maddesi ise Price, yani fiyatlandırma. Artık firmalar ürünlerinin fiyatlarını istedikleri gibi belirleyemiyorlar. Çünkü günümüzde yüksek kaliteli olan ürünü, orta kaliteli veya düşük kaliteli ürünün fiyatından bulabilmek de mümkün olabiliyor. Fiyatlar, gün geçtikçe daha da fazla oranla pazarın kendisi tarafından belirleniyor. Artık, bir yandan rakip ürünlerin fiyatları, bir yandan tüketicinin yeni alışveriş eğilimleri firmaların fiyatlarını istedikleri gibi belirlemesine izin vermiyor. Dördüncü ve son 4P maddesi olan Place, yani satış noktasına gelince, tüketiciler ne kadar online ve mobil alışveriş imkanlarıyla birçok ürünü dünyanın çoğu yerlerinden alabilseler de, ziyarete neden olan gerçek satış noktaları önemini koruyor. Dolayısıyla, satış noktası bir süre daha geçerli olacağı gözüküyor.

Yeni Tüketiciler İle Pazarlama Nasıl Olmalı ?

Günümüzde pazarlama stratejileri, merkezinde ürün değil, tüketici olmalı. Pazarlama sektöründe genel olarak tüketiciyi bir istatistik olarak görürler fakat tüketicinin bir insan olduğunu unutmamalı ve onun dünyasında nasıl daha fazla yer edinebileceğini düşünmelidir. Yeni tüketicilerin asıl istedikleri sadece bir üründen alacakları performansı değil, o ürünü tüketirken yaşayacakları duyguyu deneyimlemek istiyorlar. Bu yüzden pazarlamacıların odaklanması gereken asıl hedef ide yeni deneyimler tasarlamak olmalı. Tasarlanacak her yeni deneyimin rakip ürünlerden benzersiz şekilde olmalıdır. Özetle; sürekli gelişen dünyada yeniliğini hep koruyacak olan tüketiciler için, pazarlamacılar sürekli tüketici araştırması yapmalılar. Çünkü yeni dönemde en önemli rekabet alanlarından birisi, tüketiciyi daha yakından tanıyıp, en hızlı şekilde ona uygun değer teklifleri sunabilmek olacak.

İbrahim Can Gördoğa

Dijital medya ve pazarlama alanında sosyal açıdan gelişime ve geliştirmeye her daim açık, yenilikiçi ve araştırmayı seven bir sosyal medya uzmanı.
Sizce Makale Nasıl?
Harika
0%
Güzel
0%
Fena Değil
0%
Olmamış
0%
Rezalet
0%
Yazar Hakkında
İbrahim Can Gördoğa
Dijital medya ve pazarlama alanında sosyal açıdan gelişime ve geliştirmeye her daim açık, yenilikiçi ve araştırmayı seven bir sosyal medya uzmanı.

Bir Cevap Yazın